Wat is decentrale ventilatie?
Bij centrale ventilatie (Systeem C of D) wordt de hele woning bediend vanuit één grote unit via een uitgebreid netwerk van buizen door vloeren, muren en plafonds. Bij decentrale ventilatie draait u dit principe om: elke kamer krijgt zijn eigen compacte ventilatie-unit die rechtstreeks in de buitenmuur wordt gemonteerd. Er is geen kanalennetwerk nodig.
Dit maakt decentrale ventilatie de absolute favoriet bij:
- Renovaties waar het leggen van kanalen technisch onmogelijk is (massieve betonplafonds, geen verlaagde plafonds mogelijk, monumentale panden).
- Appartementen zonder gemeenschappelijke technische schacht of dakdoorvoer.
- Gefaseerde renovaties waarbij u kamer per kamer aanpakt.
- Situaties waar een snelle, minimaal-invasieve oplossing gevraagd wordt (bv. dringend vochtprobleem in de badkamer).
Hoe werkt een decentrale WTW-unit?
Hoogwaardige decentrale units maken gebruik van het principe van regeneratieve warmteterugwinning. De unit bevat een keramische warmte-accumulator (een cilinder van poreus keramisch materiaal) en één omkeerbare ventilator. Het systeem werkt in twee afwisselende cycli:
- Cyclus 1 — Afzuiging (70 seconden): De ventilator zuigt de warme, gebruikte binnenlucht (21°C) door de keramische kern naar buiten. De warmte van de uitstromende lucht wordt opgeslagen in de keramische massa, die opwarmt tot circa 18-19°C.
- Cyclus 2 — Toevoer (70 seconden): Na 70 seconden keert de ventilator automatisch van richting om. Koude buitenlucht (bv. 2°C) wordt nu door de opgewarmde keramische kern naar binnen gezogen. De lucht neemt de opgeslagen warmte op en komt de kamer binnen op circa 16-18°C in plaats van 2°C.
Dit afwisselende proces herhaalt zich continu en levert een WTW-rendement van 73% tot 91% op, afhankelijk van het model en de buitentemperatuur. Bij paarsgewijze opstelling (twee units die synchroon tegengesteld werken) benadert het rendement dat van een centraal Systeem D.
Populaire decentrale merken en modellen (België 2026)
| Merk & Model | WTW-rendement | Debiet | Geluid | Richtprijs (per unit) | Boring ⌀ |
|---|---|---|---|---|---|
| Duco DucoBox Silent Connect | 90% | 15-60 m³/u | 16 dB(A) | €650 – €850 | 160 mm |
| Renson Waves | 85% | 15-50 m³/u | 19 dB(A) | €600 – €750 | 162 mm |
| Lunos e² | 90.7% | 20-38 m³/u | 16 dB(A) | €550 – €700 | 160 mm |
| Meltem M-WRG-II | 85% | 15-45 m³/u | 22 dB(A) | €500 – €650 | 160 mm |
| Vento Expert A50-1 | 79% | 13-50 m³/u | 25 dB(A) | €380 – €500 | 132 mm |
Decentraal vs. centraal: een eerlijke vergelijking
| Criterium | Decentraal (per kamer) | Centraal Systeem D (WTW) |
|---|---|---|
| Kanalen nodig? | Nee — enkel een boring per kamer door de buitenmuur. | Ja — uitgebreid toevoer- en afvoerkanalencircuit door de hele woning. |
| Breekwerk bij renovatie | Minimaal: één boring (⌀160 mm) per kamer. | Aanzienlijk: verlaagde plafonds, kokerwerk, vloersleuven. |
| Installatietijd | 2-4 uur per unit. | 1,5 tot 2,5 werkdagen voor de volledige woning. |
| WTW-rendement | 73-91% (afhankelijk van model en paarsgewijze opstelling). | 80-95% (grotere warmtewisselaar, efficiënter). |
| Filtering | Basisfilter (G3-G4). Geen fijnstoffiltering (F7). | Dubbele filtering (G4 + F7). Uitstekend voor allergielijders. |
| Geluidsoverlast | Zeer stil (16-25 dB per unit). Mogelijk hoorbaar direct naast de unit in de slaapkamer. | Stil bij correcte installatie (22-32 dB gemeten bij het ventiel). Unit zelf staat in de technische ruimte. |
| Prijs (rijwoning, 5 kamers) | €3.200 – €5.000 | €4.500 – €6.500 |
| Geschikt voor nieuwbouw? | Mogelijk, maar minder gangbaar. EPB-verslaggever kan dit als niet-conform beschouwen bij onvoldoende debiet. | De standaardkeuze bij nieuwbouw. Altijd EPB-conform bij correcte inregeling. |
Prijsindicatie decentrale ventilatie per scenario (2026)
| Scenario | Aantal units | Gemiddelde Richtprijs (incl. installatie) | Installatietijd |
|---|---|---|---|
| Enkel badkamer (vochtprobleem) | 1 vochtgestuurde muurventilator | €400 – €800 | 2-3 uur |
| Slaapkamer + woonkamer (paarsgewijs) | 2 gekoppelde WTW-units | €1.600 – €2.800 | Half dag |
| 3 kamers + badkamer | 3 WTW-units + 1 muurventilator | €2.800 – €4.200 | 1 werkdag |
| Volledige woning (5 ruimtes) | 4-5 WTW-units | €3.600 – €5.500 | 1-1,5 werkdag |
| Appartement (3 kamers + badkamer + keuken) | 3 WTW-units + 2 muurventilatoren | €2.400 – €4.000 | 1 werkdag |
🔧 Onderhoud: eenvoudiger dan centraal
Omdat er geen kanalen zijn, is er geen risico op stofophoping in verborgen buizen. Het onderhoud beperkt zich tot het reinigen van het buitenrooster (elke 3 maanden), het afwassen van de G3-filterschijfjes (elke 3-6 maanden) en het eventueel afnemen van de keramische kern (jaarlijks). Totale onderhoudskost per unit: circa €20-€40/jaar.
Wanneer is decentraal de beste keuze?
- Bij elke renovatie zonder mogelijkheid voor kanalen: Massieve betonnen plafonds, geen zolder, geen verlaagd plafond mogelijk.
- Appartementen: Geen toegang tot het dak voor dakdoorvoeren. Geen gemeenschappelijke technische schacht.
- Stap-voor-stap renoveren: U renoveert eerst de badkamer (1 unit), later de slaapkamers (2 units), en tenslotte de woonkamer (nog 1 unit). U bouwt het systeem geleidelijk uit.
- Huurwoningen: Decentrale units zijn relatief eenvoudig te verwijderen wanneer u verhuist (het boorgat wordt afgedekt met een buitenrooster).
- Historische panden en erfgoed: Minimale impact op het interieur en de gevel. De units zijn compact en discreet.
⚠️ Beperkingen om rekening mee te houden
Decentrale units zijn niet altijd geschikt als volwaardige vervanging voor centraal Systeem D. Bij nieuwbouw kan de EPB-verslaggever problemen ondervinden bij het aantonen van voldoende debiet per ruimte. Bovendien is de fijnstoffiltering beperkt (G3-G4, geen F7). Voor bewoners met ernstige allergieën of astma blijft centraal Systeem D met F7-filteren de veiligere keuze.