Wat is ventilatiesysteem C precies?
Ventilatiesysteem C is een hybride ventilatievorm die twee principes combineert: natuurlijke toevoer van verse buitenlucht en mechanische afvoer van vervuilde binnenlucht. Het werd in de Belgische bouwwetgeving (NBN D 50-001) geïntroduceerd als het minimale ventilatiesysteem dat voldoet aan de EPB-normen bij renovaties. De werking verloopt in drie stappen:
- Toevoer (natuurlijk, passief): Verse buitenlucht stroomt de droge kamers (woonkamer, slaapkamers, bureel) binnen via ventilatieroosters die in de raamprofielen of de buitenmuur zijn geïntegreerd. Deze roosters hebben geen motor en worden aangedreven door het natuurlijke drukverschil tussen binnen en buiten.
- Doorstroming (transfer): De lucht stroomt van de droge naar de natte ruimtes via spleten onder de binnendeuren (minimaal 7 mm) of via speciale overstroomroosters in de deurpanelen.
- Afvoer (mechanisch, actief): Een centrale ventilatorbox in de technische ruimte zuigt de vochtige, beladen lucht actief weg uit de natte ruimtes (keuken, badkamer, toilet, wasplaats) via PVC- of aluminium afvoerkanalen en plafondventielen. De vuile lucht wordt via een dakdoorvoer of gevelmondstuk naar buiten geblazen.
Systeem C Basis versus Systeem C+ (Vraaggestuurd)
Er bestaan twee fundamenteel verschillende varianten van Systeem C, en het verschil heeft enorme gevolgen voor uw comfort, energierekening en EPB-score:
| Kenmerk | Systeem C (Basis) | Systeem C+ (Vraaggestuurd / Hygro) |
|---|---|---|
| Werking ventilator | Continu op een vaste stand (1-2-3). Handmatig hoger zetten bij het koken of douchen. | Volautomatisch. Sensoren meten de luchtkwaliteit per zone en sturen de kleppen in de motorbox aan. Nul manuele ingrepen nodig. |
| Sensortechnologie | Geen sensoren. Enkel een timer of handschakelaar. | CO2-sensor (woonkamer, slaapkamers), vochtsensor (badkamer, wasplaats), VOC-sensor (toilet, keuken). |
| Energieverbruik ventilator | €60 – €100/jaar (draait continu, ook als niemand thuis is). | €30 – €55/jaar (schakelt naar minimum als de woning leeg is). |
| Extra warmteverlies (verwarming) | €150 – €250/jaar (koude lucht stroomt 24/7 binnen, ook als het niet nodig is). | €80 – €140/jaar (roosters sluiten deels bij lage bezetting, waardoor minder warme lucht verloren gaat). |
| Gemiddelde prijs (rijwoning) | €2.000 – €3.500 | €2.500 – €4.000 |
| Populaire merken/modellen | Vasco C400, Itho CVE-S | Renson Healthbox 3.0, Duco DucoBox Focus, Vasco C400 Plus |
| EPB-impact (E-peil reductie) | Marginaal: 1 à 3 E-peil punten. | Aanzienlijk: 4 tot 8 E-peil punten. |
💡 Advies van onze experts
In 2026 adviseren wij altijd de vraaggestuurde variant (C+). De meerprijs van €500 tot €800 verdient u gemiddeld binnen 3 tot 4 jaar terug door lagere energie- en verwarmingskosten. Bovendien komt enkel Systeem C+ in aanmerking voor Mijn VerbouwPremie en scoort het significant beter op het EPB-certificaat.
De toevoer: raamroosters in detail
De kwaliteit van uw raamroosters bepaalt in grote mate het comfort van Systeem C. Er bestaan vier hoofdtypen:
- Zelfregelende roosters (drukgestuurde kleppen): De meest gangbare keuze. Interne lamellen sluiten gedeeltelijk bij hoge winddruk, waardoor tocht wordt verminderd. Prestatieklasse P3 of P4 volgens NBN D 50-001. Prijs: €40 – €80 per rooster. Merken: Renson Invisivent, Duco Acoustics.
- Hygrometrische roosters (vochtgestuurde kleppen): Intern mechanisme reageert op de relatieve luchtvochtigheid. Bij droge lucht in de slaapkamer 's nachts sluiten ze deels, waardoor minder koude lucht binnendringt. Prijs: €60 – €110 per rooster. Merken: Renson Invisivent Hygro, Aereco EHT.
- Akoestische roosters (geluidsdempende varianten): Speciaal ontworpen voor woningen in lawaaierige omgevingen (drukke straten, nabij spoorlijnen, vliegvelden). Dempen buitengeluid met 38 tot 48 dB. Prijs: €90 – €160 per rooster. Merken: Duco Acoustics, Renson Acoustivent.
- Muurroosters (als alternatief voor raamroosters): Worden door de buitenmuur geboord in plaats van in het raamprofiel geplaatst. Ideaal wanneer de raamprofielen te smal zijn of bij bepaalde kozijntypen. Prijs: €80 – €140 per rooster, inclusief boring.
Voordelen en nadelen van Systeem C
✔️ Voordelen
- Laagste aanschafprijs: Gemiddeld €2.000 tot €3.500 goedkoper dan Systeem D. Enkel afvoerkanalen nodig, geen toevoerkanalen.
- Eenvoudige installatie bij renovatie: Enkel afvoerleidingen naar de badkamer, keuken en toilet. De toevoer via raamroosters vereist geen breekwerk in muren of plafonds.
- Minimaal onderhoud: De ventilatorbox moet om de 2-3 jaar gereinigd worden. Er zijn geen dure filtercassettes die elke 6 maanden vervangen moeten worden (in tegenstelling tot Systeem D).
- Betrouwbaarheid: Door de eenvoudige constructie (slechts 1 ventilator) is de kans op storingen klein. Levensduur: 15-25 jaar.
- Geen ruimte nodig voor toevoerkanalen: Bij kleine appartementen of historische woningen waar geen ruimte is voor een dubbel kanalencircuit, is Systeem C vaak de enige haalbare optie.
❌ Nadelen
- Warmteverlies in de winter: Koude buitenlucht stroomt onverwarmd via de roosters de woning in. De CV-ketel of warmtepomp moet deze lucht opwarmen, wat €150-€250/jaar extra verwarmingskost oplevert.
- Tochtgevoeligheid: Bij sterke wind of slecht afgestelde roosters kan er merkbare tocht ontstaan bij de ramen, vooral in slaapkamers op de windrichting.
- Geen fijnstoffiltering: Pollen, roetdeeltjes, fijnstof (PM2.5/PM10) en stadssmog stromen ongefilterd de woning in. Problematisch voor bewoners met hooikoorts, astma of COPD.
- Geluidsoverdracht via roosters: Buitengeluid (verkeer, buren, treinen) dringt via de open roosters makkelijker binnen, tenzij akoestische roosters worden geplaatst.
- Lager EPB-voordeel: Systeem C Basis levert nauwelijks E-peil punten op. Voor een BEN-woning (E-peil ≤ 30) is Systeem C ontoereikend.
Wanneer kiezen voor Systeem C?
Systeem C is de juiste keuze in de volgende situaties:
- Renovatie met beperkt budget: U isoleert uw woning en plaatst nieuwe ramen, maar het budget voor ventilatie is beperkt tot €2.500-€3.500. Systeem C+ biedt dan de beste prijs-kwaliteitverhouding.
- Bestaande woningen zonder technische ruimte: Er is geen plek voor een grote WTW-unit en dubbel kanalencircuit. Systeem C vereist enkel een compacte afzuigbox (40×40×35 cm) in de technische ruimte of op zolder.
- Appartementen met dunne gemeenschappelijke wanden: Geen dakdoorvoer nodig voor toevoerlucht (in tegenstelling tot Systeem D). De afvoer gaat via een gemeenschappelijke schacht of gevelmondstuk.
- Fase-renovatie: U wilt nu al ventilatie maar plant Systeem D pas over enkele jaren bij een grondige renovatie. Systeem C fungeert dan als tussenoplossing.
⚠️ Wanneer Systeem C NIET geschikt is
Bij nieuwbouw waar het E-peil van de woning cruciaal is (BEN-norm E ≤ 30 sinds 2021), is Systeem C Basis vrijwel onvoldoende. De EPB-verslaggever zal in bijna alle gevallen Systeem D met WTW aanbevelen. Kies enkel voor Systeem C bij nieuwbouw als u dit compenseert met uitzonderlijke isolatiewaarden en een zeer efficiënt verwarmingssysteem (warmtepomp).
Installatie: Wat houdt het in?
De installatie van Systeem C in een gemiddelde rijwoning duurt 1 tot 1,5 werkdag voor een ervaren duo. Het proces omvat:
- Plaatsing ventilatorbox: De afzuigunit wordt opgehangen op zolder, in de berging of in een technische kast. Aansluiting op elektra (230V, meestal een geschakeld stopcontact).
- Afvoerkanalen trekken: Semi-rigide of platte PVC-kanalen worden geleid van de box naar de badkamer, keuken, toilet en eventueel wasplaats. Bij renovatie vaak via verlaagde gipsplaatplafonds in de gang.
- Dakdoorvoer of gevelmondstuk: De afgezogen lucht moet ergens naar buiten. Meestal via een dakdoorvoer met regenkap, of via een gevelmondstuk met terugslag klep.
- Raamroosters plaatsen: In elke droge kamer worden zelfregelende roosters gefreesd in de raamprofielen of in de muur geboord. Gemiddeld 4 tot 6 roosters per woning.
- Overstroomopeningen: Onder elke binnendeur wordt een spleet van minimaal 7 mm gecreëerd (of overstroomroosters in de deur geplaatst) zodat lucht vrij kan doorstromen.
- Inregeling: De installateur stelt het debiet van elk afvoerventiel in met een anemometer, conform de wettelijke minimumwaarden per ruimte.